PELVİK İNFLAMATUAR (İLTİHAPLI) HASTALIKLAR (PİH)
Pelvik inflamatuar hastalık nedir?
Pelvik inflamatuar hastalıklarının nedeni nedir?
PIH için risk faktörleri var mıdır?
Pelvik inflamatuar hastalıklarının belirtileri nelerdir?
Pelvik inflamatuar hastalıklarının tedavisi nedir?
Pelvik inflamatuar hastalık nedir?
Kadınlar arasında cinsel yolla bulaşan hastalıklar (CBH) arasında en ciddi ve en yaygın olanı, üst genital organların iltihaplanması olan pelvik inflamatuar hastalıklarıdır (PİH). PİH rahmi, yumurtalıkları, döl yolunu ve diğer ilgili yapıları etkiler. Tedavi edilmeyen PİH kısırlığa, tubal (ektopik-dış) gebeliğe, kronik pelvik ağrıya ve diğer ciddi rahatsızlıklara yol açabilir.
Pelvik inflamatuar hastalıklarının nedeni nedir?
PIH, hastalık yapıcı organizmalar vajina ve serviksten yukarı üst genital bölüme doğru geçtiklerinde ortaya çıkar.
Birçok farklı organizma PIH’ye yol açabilir, ama birçok vakada, gonore (belsoğukluğu) ve klamidyal enfeksiyonlarla bağlantılıdır. Normal olarak vajinada ve servikste bulunan bakterilerin de rolü olduğunu saptanmıştır.
PIH için risk faktörleri var mıdır?
Cinsel yolla bulaşan hastalıklara –özellikle gonore ve klamidya– yakalanmış olan kadınlar, diğer kadınlara oranla PIH açısından daha yüksek risk taşımaktadırlar; PİH’in ilk evrede tedavi edilmezse riskleri artar çünkü döl yolları ve yumurtalıklar hasar görür.
Cinsel olarak aktif olan ergenlerin PİH kapma riski daha yaşlı kadınlara oranla daha yüksektir.
Bir kadının cinsel ilişki kurduğu kişi sayısı artıkça PİH riski de artar.
IUD (rahim içi aygıtlar) uygulanması, düşük yapma ve küretaj olma PİH riskini artırır.
Son dönemde edinilen bilgilere göre, ayda bir ya da iki kez vaginal duş alan kadınlarda PİH görülme oranı ayda bir kereden az vaginal duş alan kadınlara göre daha yüksektir. Vaginal duş sırasında bakteriler yukarı genital bölgelere ulaşabilirler. Vaginal duş aynı zamanda enfeksiyon belirtilerini azaltabilir ve böylece tedaviyi geciktirebilir.
Pelvik inflamatuar hastalıklarının belirtileri nelerdir?
PİH’in temel semptomları alt karın bölgesindeki sancılar ve anormal vajinal akıntıdır. Ayrıca, ateş,karın sağ üst bölgesinde sancı, sancılı cinsel ilişki ve düzensiz âdet kanaması gibi diğer belirtiler de görülebilir. PİH, özellikle klamidya’dan kaynaklandığı zaman, üreme organlarını ciddi bir biçimde hasara uğratabildiği halde, yalnızca önemsiz belirtiler gösterir ya da hiç belirti göstermez. ‘‘Atipik pelvik inflamatuar hastalığı olan kadınlar yalnızca önemsiz belirtiler, bilinmeyen belirtiler gösterirler ya da muhtemelen hiç belirti göstermezler (sinsi pelvik inflamatuar hastalık). Pelvik inflamatuar hastalığın bu daha ağrısız ama sinsi türü semptomatik (belirti gösteren) pelvik inflamatuar hastalığına göre daha zor belirlenir ve böylece kendilerinden bu konuda kuşkulanılmayan kadınları bu hastalığın sonuçları bağlamında daha yüksek riske bırakabilir.
Pelvik inflamatuar hastalıklarının tedavisi nedir?
Üst genital bölgeden kültür örnekleri almak zor olduğu için ve bir PİH evresinden genellikle çok çeşitli mikroorganizmalar sorumlu olduğu için, PİH için en az iki antibiyotik verilir ve böylece geniş bir bulaşıcı ajanlar yelpazesine karşı etki sağlanır. Semptomlar kaybolduktan sonra enfeksiyon hâlâ devam ediyor olabilir, bu nedenle, tüm belirtiler yok olsa bile verilen ilacın tamamen bitirilmesi önemlidir. Kullanılan antibiyotiğin enfeksiyonu tedavi etmekte işe yaradığından emin olunması için hastaların tedavi başladıktan 2-3 gün sonra doktorları tarafından yeniden muayene edilmeleri gereklidir. PİH şüphesi olan kadınların yaklaşık dörtte biri hastaneye yatırılmalıdır.
PİH’li kadınların birçoğunun cinsel partnerlerinde hiçbir semptom görülmez. Enfeksiyonun tekrarlama olasılığı nedeniyle, cinsel partnerlerin de tedavi görmesi gerekir. Bu kişilerde herhangi bir belirti görülmese de PİH’ye neden olabilecek mikoorganizmalarla enfekte olabilirler.