GENİTAL HERPES (GENİTAL UÇUK)
Genital herpes'in semptomları nelerdir?
Genital herpes'in tedavisi nedir?
Genital herpes hamilelik sırasında komplikasyonlara yol açar mı?
Genital herpes bulaşıcı bir viral enfeksiyondur . Bu enfeksiyona herpes simpleks virüsü (HSV) neden olur. İki tip HSV vardır ve her ikisi de genital herpes semptomları oluşturur. HSV tip 1, çok yaygın olarak, dudaklarda yaralara (ateş kabarcıkları ya da soğuk uçukları olarak bilinen) neden olur, ama genital enfeksiyonlar da oluşturabilir. HSV tip 2 çoğunlukla genital yaralara neden olur, ama aynı zamanda ağızda enfeksiyonlar da oluşturabilir. Bu virüs bazı kimselerde, yaşam boyu, sinir hücrelerine yerleşir ve periyodik olarak semptomlara neden olur. HSV ile enfekte olmuş kişilerin birçoğu hiçbir zaman semptom göstermezler.
Genital herpes'in semptomları nelerdir?
Genital herpes'in semptomları kişiden kişiye çeşitlilik gösterir. Genital herpes'in ilk evresinin semptomları, genellikle, virüs kapıldıktan sonraki 2-10 gün içinde ortaya çıkar ve ortalama olarak 2-3 hafta devam eder. Semptomların başlangıç dönemlerinde kaşıntı ve yanma duygusu olur; bacaklarda, kalçada ve genital bölgede ağrı oluşur; ya da karın bölgesinde basınç hissedilir.
Birkaç gün içinde, enfeksiyon bölgesinde yaralar (lezyon olarak da adlandırılır) ortaya çıkar. Kadınlarda bu lezyonlar, aynı zamanda, serviks (rahim ağızı) üzerinde ve erkeklerde de idrar yolunda görülebilir. Küçük kırmızı şişkinlikler şeklindeki bu lezyonlar kabarcıklara ya da ağrılı açık yaralara dönüşebilir. Birkaç gün içinde bu yaralar kurur ve iz bırakmadan kaybolurlar. Herpes'in ilk evresine eşlik etmesi muhtemel diğer semptomlar ateş, baş ağrısı, kas ağrısı, ağrılı ya da zor idrara çıkma, vajinal akıntı ve kasık bölgesinde şişkin bezler olarak sayılabilir.
Genital herpes virüsü, deriyi ya da mukus membranlarını etkiledikten sonra omurilik bitimindeki duyu sinirlerine geçer. Derideki lezyonlar kaybolduktan sonra bile, virüs, herhangi bir etkinlik göstermeksizin sinir hücrelerinde
kalır. Birçok kişide, zaman zaman yeniden harekete geçer. Bu olduğunda, virüs sinirler boyunca deriye geçer ve burada, başlangıç enfeksiyon bölgesinin yakınında ya da üzerinde, genital ve oral salgılarda ya da görünmeyen lezyonlarda çoğalır. Bununla birlikte bu olgu çok sık gerçekleşmez ve genellikle yalnızca bir gün sürer, ama seks partnerini enfekte etmeye yeter.
Tekrarlama evrelerinin sıklığı ve şiddeti büyük ölçüde çeşitlilik gösterir. Bazı kişiler yaşamları boyunca yalnızca bir ya da iki tekrarlama ile karşılaştıkları halde, diğer bazı kişilerde bir yıl içinde çok sayıda tekrar görülebilir. Her birey için nükslerin sayısı ve şekli zaman içinde, çoğunlukla, değişir. Bilim adamları virüsün yeniden aktif hale geçmesinin nedenini bilememektedirler. Bazı kişilerin, kendileri için bu nükslerin başka hastalıklar eşliğinde, stres nedeniyle ya da mensturasyon (âdet görme) ile oluştuğunu bildirmelerine karşın, nüksler önceden kestirilemez. Bazı durumlarda, güneş ışığına maruz kalmak, nüksle bağlantılıdır.
Genital herpes'in tedavisi nedir?
İlk ya da tekrarlayan olsun olmasın, sessiz (inaktif) herpes evresinde, iyileşmeyi hızlandırmak ve enfeksiyonun vücudun diğer bölümlerine ya da başka kişilere yayılmasını önlemek için bazı basit adımlar izlemek önemlidir: enfekte olan bölgeyi temiz ve kuru tutun, yaralara dokunmaktan kaçının, temastan sonra ellerinizi yıkayın ve semptomlar ilk görüldükleri andan yaralar iyileşinceye kadar geçen süre içinde cinsel ilişkiden kaçının.
1982 yılında, genital herpes için ilk antiviral ilaç olan ''acyclovir'', bu enfeksiyonun başlangıç evresini yaşayan kişilerde bölgesel merhem olarak kullanılmak üzere, Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından onaylandı. Birkaç yıl sonra, Alerji ve Bulaşıcı Hastalıklar Ulusal Enstitüsü'nde (NIAID) ve başka kuruluşlardaki araştırmacılar, bu onaya bağlı olarak, acyclovir'in oral (ağız yoluyla alınan) formunun, genital herpes'in ilk ya da tekrarlayan evresini yaşayan kişiler için üstün bir tedavi biçimi olduğunu kanıtladılar. İlacın oral formu, hastalığın ilk evresini önemli ölçüde kısaltmakta ve, eğer semptomlar ortaya çıktıktan sonraki 24 saat içinde kullanılırsa, nükslerin şiddetini sınırlandırmaktadır. Hastalığın çok sık tekrarladığı kişiler, virüsün etkinliğini baskılamak ve sık tekrarı önlemek için 1 yıl süreyle günde bir kez oral olarak acyclovir kullanabilirler. Acyclovir, herpes'i tedavi etmez -virüs vücutta kalır, ama düzenli olarak alınırsa, bu ilaç, virüsün kendini çoğaltma yeteneğini azaltır.
Genital herpes hamilelik sırasında komplikasyonlara yol açar mı?
Genital herpes'in ilk evresini yaşayan hamile bir kadın virüsü cenine geçirebilir ve premature doğum riski altına girebilir. Yeni doğan bebeklerde herpes enfeksiyonu ender görülür, enfekte olan bebeklerin yarısı ya ölür ya da nörolojik hasar görür. Hastalığın erken belirlenmesi ve tedavisiyle birçok ciddi komplikasyon azaltılabilir. Yeni doğan bebeğin enfekte olma olasılığı annenin ilk evreyi mi yoksa bir tekrarlama evresini mi yaşadığına bağlıdır. Eğer anne hastalığın ilk evresini yaşıyorsa, vajinal doğum sırasında bebeğin enfekte olma olasılığı üçte bir oranındadır. Eğer hastalık tekrar etmişse bebeğin enfekte olma riski çok düşüktür. Bununla birlikte, enfeksiyonun bebek için yaratacağı tehlike nedeniyle, eğer doğum sırasında doğum kanalının içinde ya da yakınında lezyon belirlenirse, doktor bebeği sezaryenle alır. Bazı doktorlar, geçmişte genital herpes geçirmiş olduğu bilinen kadınlarda, doğum sırasında tekrar olup olmadığını belirlemek için, ayrıca, viral kültür uygularlar. Herpesli olarak doğan bir çocukta ensefalit (beyin iltihabı), şiddetli kızarıklık ve göz sorunları oluşabilir. Acyclovir doğumda görülen herpesin bebek üzerindeki etkilerini, özellikle acil tedavi uygulandığında, büyük ölçüde giderir