SİFİLİS(FRENGİ)
Sifilis nasıl bulaşır ve bundan nasıl korunurum?
Partnerimin sifilis olup olmadığını anlayabilir miyim?
Sifilis özellikle kadınlar için mi zararlıdır?
Sifilis'in tedavisi var mıdır?
Sifilis'le sinir sistemi arasında bir bağlantı var mıdır?
Sifilis (frengi) treponema pallidum adı verilen bir bakterinin neden olduğu bir cinsel yolla bulaşan hastalıktır (CBH). Bu hastalık, bakterinin vücudun farklı organlarına bulaşması bağlamında dört evreden oluşur. Sifilis'in, ilk evreler sırasındaki ilk semptomları çok hafif olabilir; daha sonra, hastalık artık bulaşıcı özelliğini kaybettiğinde, ciddi kalp rahatsızlıklarına, zihinsel bozukluklara, körlüğe, diğer nörolojik sorunlara ve nihayet ölüme neden olabilir. Bu hastalığın ilk evrelerinde, HIV enfekte kişilerle cinsel ilişki kurmuş olan kişiler için sifilis'in HIV'a karşı, duyarlı oluşu hakkındaki kaygılar giderek artmaktadır.
Sifilis nasıl bulaşır ve bundan nasıl korunurum?
Bakteri, enfekte kişinin yaralarından cinsel partnerinin genital bölgelerinin, ağzının ya da anüsünün mukus membranlarına geçer; ayrıca, vücudun diğer bölümlerindeki çatlak ya da kesiklerden de geçebilir. Sifilis bakterisi çok güçsüz bir bakteridir ve tuvalet oturağı ya da havlu gibi nesnelerle temastan çok ender olarak bulaşır. Enfekte bir hamile kadın bakteriyi karnındaki bebeğe bulaştırabilir ve bu enfeksiyonun sonucu olarak bebek ciddi zihinsel ve fiziksel problemlerle doğabilir. Sifilis'e yakalanmanın en yaygın yolu enfekte kişilerle cinsel ilişkide bulunmaktır. Diğer CBHlerde olduğu gibi, sifilis'e yakalanma riskini artıran faktörler birden çok kişiyle cinsel ilişkide bulunmak, enfekte kişilerle cinsel ilişkide bulunmak, diğer CBH geçmişi olmak, ve prezervatif kullanmamak olarak sayılabilir. Sifilis'i olan bireylerin enfekte yaralarıyla, diğer enfekte dokularıyla ve vücut sıvılarıyla temas etmekten kaçınarak sifilis'e yakalanmaktan kendinizi koruyabilirsiniz. Diğer bütün CBHlerde olduğu gibi, enfeksiyon olasılığı seks partnerlerinin sayısını sınırlandırmakla ve cinsel ilişki sırasında prezervatif kullanmakla azaltılır. Bilim adamları, ayrıca, bir aşı üzerinde de çalışmaktadırlar.
Partnerimin sifilis olup olmadığını anlayabilir miyim?
Primer sifilis'in ilk semptomu, hastalığa yakalanıldıktan sonraki 10 gün - 3 ay içinde ortaya çıkan ve ''şankr'' adı verilen yaradır. Şankrlar, genellikle, penis, vulva ya da vajinada olduğu kadar, rahim ağızı, dil, dudaklar gibi vücudun bakteriyle temas eden bölümlerinde ve ayrıca vücudun diğer bölümlerinde oluşurlar. Şankrlar, normal olarak ağrısız oldukları ve bazen vücudun içinde oluştukları için fark edilmeyebilirler. Bir sonraki evre, şankr'ın ortaya çıkmasından 3-6 hafta sonra vücudun herhangi bir yerinde görülen ve bazen hafif ateş, yorgunluk, baş ağrısı boğaz ağrısı, bölgesel saç dökülmesi ve tüm vücutta lenf bezlerinin şişmesi gibi semptomlar eşliğinde ortaya çıkan kızarıklıkla belirlenir.
Sifilis, bazen, ''büyük taklitçi'' olarak da adlandırılır, çünkü bu hastalığın başlangıç semptomları diğer birçok hastalığın semptomlarıyla benzerdir. Sifilis tanısı koymanın üç yolu vardır: doktorun sifilis'in belirtilerini tanıması,
sifilis bakterisinin mikroskobik olarak belirlenmesi ve kan testleri. Bu yaklaşımların kombinasyonu sayesinde, doktorlar sifilis'i belirleyebilir ve bu enfeksiyonun evrelerini ne şekilde tedavi edeceklerine karar verirler.
Sifilis özellikle kadınlar için mi zararlıdır?
Enfekte, hamile bir kadın, eğer tedavi edilmemişse, bakteriyi çoğunlukla karnındaki bebeğe bulaştırır ve bu da ölü doğumlara (4 çocuktan 1'i) ya da bebeğin enfekte olmasına ( % 40-70) neden olur. Sifilis'in bebek üzerindeki etkileri deride yaralar, kızarıklıklar, ateş, sarılık, anemi ve çeşitli deformasyonların yanı sıra, zayıf ya da kısık sesle ağlama ya da karaciğer ve dalakta şişme olarak sıralanabilir. Testler yapmak ve erken tedavi, hamilelikte, sifilis'in bebeğe geçmesini önlemenin en iyi yoludur ve doğum öncesi bakımın bir parçası olmalıdır.
Sifilis'in tedavisi var mıdır?
Sifilis, genellikle, penisilinle ya da diğer antibiyotiklerle tedavi edilir. Sifilis'in tüm evrelerinde, uygun ve doğru tedavi hastalığı iyileştirir, ama organların çoktan hasara uğradığı geç dönem sifilis'in tedavisi mümkün değildir.
Sifilis'le sinir sistemi arasında bir bağlantı var mıdır?
Tedavi görmeyen sifilis'li kişilerin yaklaşık % 3-7'sinde, enfeksiyonun ilk evrelerinde bakterinin sinir sistemini istila etmesiyle nörosifilis gelişir. Bu durumda baş ağrısı, boyun tutulması, doku inflamasyonundan kaynaklanan ateş, nöbet gibi semptomlar, ya da hatta, uyuşukluk, güçsüzlük ya da görme sorunlarıyla sonuçlanan felç semptomları görülebilir.