SERVİKS (RAHİM AĞIZI) KANSERİ
Rahim ağızı kanserinin gelişimi için risk faktörleri nelerdir?
Rahim ağızı kanserinin semptomları nelerdir?
Pap smear testinde anormal hücreler görülürse ne olur?
Hücre anomalilerinin farklı tipleri ne tür bir bakım gerektirir?
Rahim ağızı kanserinin tedavileri nelerdir?
Kadınlarda çok yaygın bir kanser türü olan rahim ağızı kanseri, serviks (rahim ağızı) dokusunda kanserli (habis) hücrelerin bulunduğu bir hastalıktır. Rahim ağızı rahmin girişidir (rahim ağzı). Rahmi (uterus) vajinaya bağlar. Rahim ağızı kanseri belli bir zaman dilimi içinde yavaş gelişir. Rahim boynunda kanserli hücreler oluşmadan önce, rahim ağızı dokusu anormal hücreler ortaya çıkacak biçimde değişmeye başlar . Ardından, kanser gelişmeye başlar ve rahim ağızında ve çevreleyen bölgelerde derinleşerek yayılır.
Rahim ağızı kanserinin gelişimi için risk faktörleri nelerdir?
Ulusal Kanser Enstitüsü'ne göre, rahim ağızı kanserinin gelişimi için güçlü risk faktörleri erken yaşlarda cinsel ilişki, birden çok partnerle cinsel ilişki, genital papilomavirus enfeksiyonu (HPV) ya da diğer cinsel yolla bulaşan hastalıklar (CBH) ve geçmişte yaşanmış ya da halen var olan genital bölge anomalileri olarak sayılabilir. 60 ve üzeri yaşlardaki kadınlar diğer yaşlardaki kadınlara göre rahim ağızı kanseri için daha yüksek risk altındadırlar, çünkü bu yaşlı kadınlar erken tarama için daha az isteklidirler ya da buna güçleri daha az yeter. Bu kadınların tarama yaptırmamalarının bir nedeni, çoğunlukla, kendilerini risk altında görmeyişleridir. Diğer risk faktörleri aktif ya da pasif sigara içiciliği, kötü beslenme ve geçmişte ya da halen CBH ya da HIV / AIDS riski taşıyan partnerle ilişkide olmak olarak sıralanabilir.
Rahim ağızı kanserinin semptomları nelerdir?
Rahim ağızı kanserinin erken evrelerinde hiçbir gerçek semptom yoktur. Doktorunuzun düzenli olarak bu hastalığın varlığına ilişkin düzenli testler yapmasının önemi de bundan kaynaklanır. Bu testlerin ilki bir parça
pamuk, bir fırça ya da küçük bir ahşap çubuk kullanılarak rahim boynundan kazınan küçük hücre parçalarının mikroskopta incelenmesiyle gerçekleştirilen Pap smear'dır. Belki bir baskı hissedebilirsiniz, ama genellikle hiçbir acı duymazsınız. Birçok rahim ağızı kanseri düzenli tarama ile erken belirlenebilir.
Pap smear testimde anormal hücreler görülürse ne olur?
Anormal hücre tipleri:
ASCUS-önemi belirsiz atipik skuamöz hücreler. Skuamöz hücreler ince bir tabaka
halinde rahim ağızı yüzeyini oluşturan epitel hücrelerdir.
LSIL-düşük-dereceli skuamöz intraepitelyal lezyon. Burada lezyon sözcüğü anormal dokuyu ifade etmektedir; intraepitelyal, anormal hücrelerin yalnızca yüzey katmanında bulunduğu anlamına gelmektedir.
HSIL-yüksek-dereceli skuamöz intraepitelyal lezyon. Burada yüksek-dereceli sözcüğü, normal hücrelerden çok farklı görünen prekanseröz hücre sayısının fazla olduğu anlamına gelmektedir.
ASCUS ve LSIL hafif anormallikler olarak değerlendirilirler. HSIL daha ağırdır ve yayılmacı kanser oluşturma olasılığı daha yüksektir.
Eğer Pap testi anomalileri belirsiz ya da önemsizse, doktor kesin olarak emin olmak için testi tekrarlamak isteyebilir. Eğer Pap test önemli anomaliler gösterirse, bu durumda doktor Kolposkopi testi uygulayabilir. Bu test için, doktor, rahim ağızını ve vajinayı çevreleyen dokularda herhangi bir anomali olup olmadığını daha iyi gözlemleyebilmek amacıyla büyüteç kullanır. Ayrıca Schiller testi uygulanabilir. Bu test için doktor rahim ağızını iyot solüsyonuyla boyar. Bu işlemden sonra sağlıklı hücreler kahverengiye ya da sarıya dönüşür. Bu işlemlerin ikisi de doktorun muayenehanesinde yapılabilir. Sonunda, doktor incelemek üzere küçük bir miktar rahim ağızı dokusu alabilir. Bu işleme biyopsi denir ve anormal hücrelerin kanserli olup olmadığını kesin olarak anlamanın tek yoludur.
Hücre anomalilerinin farklı tipleri ne tür bir bakım gerektirir?
Pap testlerinde HSIL hücreleri görülen kadınların Kolposkopi testi ve, eğer gerekiyorsa, biyopsi yaptırmaları zorunludur. Bununla birlikte, doktorlar arasında, ASCUS ya da LSIL hücreleri bulunan kadınların nasıl tedavi edilecekleri konusunda bir fikir birliği yoktur. Doktorların birçoğu, yüksek dereceli lezyonları olan kadınlara acil kolposkopi, ya da eğer gerekliyse, biyopsi uygular. Birçok kadındaki düşük dereceli hücre değişimi kendiliklerinden normale dönme eğiliminde oldukları için, diğer doktorlar beklemeyi ve her dört-altı ayda bir pap smear testini tekrarladıktan sonra, eğer anormallik devam ediyorsa, biyopsi yapmayı tercih ederler.
Kadınlardaki ASCUS/LSIL hücre anomalilerinin nasıl kontrol altına alınacağı üzerine yapılan çalışmalardan bugüne kadar elde edilen sonuçlar, ASCUS hücre anomalisi görülen kadınlara, bu anomalilerin acil müdahale gerektirip gerektirmediğinin anlaşılması için, HPV testi uygulanması gerektiğini göstermiştir. Bu çalışmalar, ASCUS hücre anomalisi görülen kadınların birçoğunda HPV testinin pozitif sonuç vermesi prekanser oluşumların, ya da ender olarak kanserin, varlığını göstermiştir. Negatif HPV testi prekanser ya da kanserin mevcut olmadığının güçlü bir göstergesidir.
Rahim ağızı kanserinin tedavileri nelerdir?
Rahim kanserinin tedavisi hastalığın evresine, tümörün büyüklüğüne, kadının yaşına, genel fiziksel durumuna ve çocuk sahibi olma isteğinin güçlülüğüne bağlıdır. Rahim ağızı kanserinin tedavisi, kanserin evresine ve
hamileliğin kaç ayı kaldığına bağlı olarak geciktirilebilir. Rahim ağızı kanseri olan kadınlar için üç türlü tedavi biçimi vardır:
1. Ameliyat - kanserli dokunun ameliyatla alınması;
2. Kemoradyasyon tedavisi - kanserli hücreleri öldürmek için yüksek dozda röntgen ışını ya da diğer yüksek enerji ışınları kullanılması ve kemoterapinin düşük dozda birlikte uygulanması
3. Kemoterapi -kanserli hücreleri öldürmek için ilaç kullanılması.
Yayılmacı rahim ağızı kanseri olan kadınlar için doktorların kemoterapi ile radyasyon terapisini aynı anda düşünmeleri gerektiği kuvvetle önerilmektedir. Bu konuda yapılan beş büyük çalışma, cisplatin ilacı içeren kemoterapinin radyasyon terapisiyle aynı anda uygulanması halinde, rahim boynu kanseri olan kadınların hayatta kalma sürelerinin uzadığını göstermiştir. Bugüne kadar, tek başına ameliyat ya da radyasyon tedavisi bu kanser türü için standart tedavi şekli olarak değerlendirilmiştir.
